co na pierwszy posiłek dla niemowlaka

Pierwszy posiłek dla niemowlaka – co można podać na początku rozszerzania diety?

Zazwyczaj, kiedy już zaobserwujemy, że nasze dziecko jest gotowe na pierwszy posiłek, zaczynamy się zastanawiać od czego zacząć rozszerzanie diety. Czy lepiej na początek podać lekkostrawny kleik ryżowy, czy może pełne witamin warzywa i owoce? Czy zacząć od gładkich przecierów, a może od razu od całych kawałków jedzenia? Na te i inne pytania o pierwszy posiłek dla niemowlaka, postaram się szczegółowo odpowiedzieć poniżej.


Pierwszy posiłek niemowlaka – jaka konsystencja?

Umiejętność gryzienia i żucia najszybciej rozwija się w pierwszym roku życia dziecka i zazwyczaj maluchy do 2 roku życia już w pełni je opanowują. Natomiast okresem bardzo wrażliwym dla nabywania tych kompetencji jest czas pomiędzy 6 a 10 miesiącem życia dziecka. W związku z tym, jest to idealny moment na wprowadzanie do diety malucha pokarmów o różnej konsystencji.

Nie ma jednoznacznych badań przedstawiających to, jaki powinien być rodzaj i kolejność wprowadzanych konsystencji pokarmów stałych do diety dziecka. Jednak polscy specjaliści od żywienia zalecają kolejność zaproponowaną przez Światową Organizację Zdrowia (tabela poniżej).

pierwszy posiłek dla niemowlaka


BLW – czyli od początku podajemy kawałki

Baby led weaning to alternatywny sposób wprowadzania posiłków stałych do diety niemowlaka. Jest to metoda opierająca się o samodzielność dziecka, zarówno w wyborze pokarmów, ilości zjadanych porcji, a także jeśli chodzi o samodzielne jedzenie rączkami. Stosując tę metodę od początku rozszerzania diety, podaje się dziecku jedzenie z rodzinnego stołu, w formie miękki kawałków, łatwych do chwycenia w rączkę. Ten sposób rozszerzania diety pomija etap papek i grudek podawanych na łyżeczce przez rodzica, a pierwszy posiłek dla niemowlaka karmionego metodą BLW to zazwyczaj miękkie kawałki gotowanych warzyw.

 

pierwszy posiłek dla niemowlaka


Pierwszy posiłek dla niemowlaka

Nie ma konkretnych zaleceń, mówiących, że należy zacząć od marchewki, czy ziemniaka. Pierwszy posiłek niemowlaka zazwyczaj różni się ze względu na kraj zamieszkania, region, czy kulturę. U nas króluje marchewka, ziemniak, dynia, jabłko, a na przykład w Japonii, jako pierwszy posiłek podaje się okayu, w Brazylii jest to sok pomarańczowy 🙂

Najważniejsze w wyborze pierwszych produktów dla niemowlaka jest to, aby były:

  • wysokiej jakości
  • o dużej gęstości odżywczej i energetycznej (czytaj niżej ⇓)
  • bez soli, cukru, konserwantów
  • sezonowe (warzywa i owoce)
  • lokalne.

Najpierw słodkie, czy wytrawne?

Stare zalecenia odnośnie żywienia niemowląt mówiły jednoznacznie, że najpierw powinniśmy wprowadzać warzywa, następnie owoce, gdyż próbując na początku rozszerzania diety słodkich smaków, dziecko później mniej chętnie będzie jadło wytrawne warzywa. Przeciwnicy tej teorii zaraz powiedzą, że przecież nie ma żadnych badań na potwierdzenie tej teorii, do tego mleko, które maluch spożywa także jest słodkie, więc dziecko jest z tym smakiem zaznajomione. Oczywiście to logiczne argumenty.

Jednak z drugiej strony, myślę, że w tej całej teorii o pierwszeństwie warzyw, nie chodzi wcale tylko o to, że dziecko pierwszy pozna smak słodki. Chodzi też o to, że zaczynając od owoców, maluch będzie kojarzył posiłki stałe z czymś słodkim, a co za tym idzie, sprawiającym dużą przyjemność. W związku z tym, w sytuacji, kiedy w drugiej kolejności podamy warzywa o bardziej wytrawnym smaku, dziecko może je odrzucić, ponieważ nie będzie tym, czego oczekiwało (czyli coś słodkiego).

Niemniej jednak, tak jak pisałam wcześniej, nie ma jednoznacznych danych potwierdzających to, od jakiej konsystencji, czy jakiego konkretnie produktu powinniśmy zacząć. Według mnie warzywa są najodpowiedniejsze na początek drogi z posiłkami stałymi. Więcej o tym możesz przeczytać w moim poradniku Rozszerzanie diety w 6 krokach, gdzie szczegółowo opisałam, jak ważne jest wprowadzenie zdrowych nawyków żywieniowych od samego początku rozszerzania diety. W poradniku również, pierwszym krokiem w rozszerzaniu diety jest właśnie wprowadzenie warzyw, jako solidna postawa do późniejszych właściwych wyborów żywieniowych dziecka. Jeśli jesteś zainteresowana tym tematem, poniżej możesz pobrać fragment poradnika:

 

Pobierz fragment


Produkty o wysokiej gęstości odżywczej i energetycznej

W związku z tym, że małe dzieci mają malutkie żołądki, na początku jedzą bardzo małe ilości pokarmów stałych. Warto więc od początku podawać im takie posiłki, które w małej porcji mają jak najwięcej wartości odżywczych i kalorii. Mleko matki ma ok. 70 kcal/100 g i do podobnej wartości powinniśmy dążyć komponując jadłospis dla niemowlaka. W związku z tym, nie należy zwlekać z podawaniem dziecku produktów takich jak: dobre tłuszcze, jaja, mięso, ryby, pełnotłuste produkty mleczne, orzechy, nasiona, czy strączki. Oczywiście podajemy je w formie odpowiedniej do aktualnych umiejętności dziecka (orzechy i nasiona tylko zmielone!).

Pewnie pomyślałaś, a co w takim razie z kleikiem ryżowym, który często zalecają pediatrzy jako pierwszy posiłek dla niemowlaka?

Sprawdziłam, że porcja kleiku ryżowego gotowanego na wodzie ma ok. 35 kcal/100g, czyli połowę mniej kalorii niż mleko mamy.

Dlaczego więc kleiki często są polecane jako najlepsze na początek rozszerzania diety? Kiedyś funkcjonowało przekonanie, że pierwsze posiłki dla niemowląt powinny być lekkie i delikatne (dietę niemowlaków rozszerzano znacznie wcześniej niż po 6 miesiącu). Jednak najnowsze zalecenia (m.in. WHO) mówią o tym, że owszem, pierwsze posiłki dla malucha powinny być lekkostrawne (np. unikać należy wysoko przetworzonej żywności, smażenia itd.), co wcale nie oznacza, że jedzenie dla niemowląt musi być niskokaloryczne.


Pierwszy posiłek dla niemowlaka – przykładowe propozycje:

Warzywa + kilka kropli dobrego tłuszczu np.:

  • brokuł
  • burak
  • marchewka
  • szpinak
  • dynia

Produkty zbożowe + kilka kropli dobrego tłuszczu np.:

  • kasza jaglana
  • kasza gryczana
  • płatki owsiane
  • amarantus

Mięso np.:

  • indyk
  • królik
  • chuda wołowina
  • ryba

Nabiał np.:

  • jajko
  • twaróg pełnotłusty
  • jogurt naturalny
  • maślanka

Owoce + kilka kropli dobrego tłuszczu np.:

  • jabłko
  • gruszka
  • maliny
  • jagody
  • awokado

Pełną listę produktów do wprowadzenia przy rozszerzaniu diety znajdziesz w poradniku Rozszerzanie diety w 6 krokach. Zebrałam tam ponad 170 (tak, aż tyle!) najpopularniejszych produktów, których większość z nas używa na co dzień do przygotowywania posiłków. 

 


Źródła:

  • Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, Standardy Medyczne/Pediatria. 
  • Żywienie niemowląt i małych dzieci, Instytut Matki i Dziecka, 2014
  • Bobas lubi wybór, T. Murkett G. Rapley, 2011
  • Commercial foods for infants and young children in the WHO European Region A study of the availability, composition and marketing of baby foods in four European countries, World Health Organization, 2019, http://www.euro.who.int/en/health-topics/disease-prevention/nutrition/publications/2019/commercial-foods-for-infants-and-young-children-in-the-who-european-region-2019
  • Karmienie Piersią. Stanowisko PTGHiŻD Standardy medyczne Pediatria 1/2016

 

rozszerzanie diety krok po kroku

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *