ROZSZERZANIE DIETY

Rozszerzanie diety 2019

Rozszerzanie diety niemowlaka to wielka przygoda, ale jej początek często bywa stresujący dla rodziców. Zastanawiasz się co i jak podać maluchowi na początek? Masz mętlik w głowie czytając artykuły, których treści często są ze sobą sprzeczne? Aby ułatwić Ci wprowadzanie pokarmów stałych do diety dziecka, zebrałam w jednym miejscu najnowsze zalecenia odnośnie rozszerzania diety. Nie musisz już nigdzie szukać co, jak i kiedy można podać dziecku na początek. Wszystkie niezbędne informacje znajdziesz na tej stronie wraz ze schematem do pobrania i wydruku.

Czym jest rozszerzanie diety?

Rozszerzanie diety niemowlaka, to proces, w którym stopniowo wprowadzamy pokarmy stałe do diety dziecka, sukcesywnie zastępując nimi mleko mamy lub modyfikowane, aż do momentu całkowitej rezygnacji z posiłków mlecznych na rzecz pokarmów stałych. Proces ten zazwyczaj trwa od około pół roku do 2 lat lub nawet dłużej. Na początku polega na poznawaniu przez malucha nowych smaków, zapachów, konsystencji i tekstur pokarmów, które mu proponujemy do jedzenia. Z czasem dziecko naturalnie stopniowo rezygnuje z mleka, ponieważ zauważa, że posiłki stałe zapewniają mu sytość. 

Etap rozszerzania diety to także czas ogromnych zmian w rozwoju dziecka. Maluch podczas próbowania nowych pokarmów zdobywa kolejne umiejętności np. wkładania jedzenia do buzi, przeżuwania, połykania pokarmów stałych, rozgniatania dziąsłami i językiem kawałków, wypluwania, odkrztuszania, trzymania sztućców, chwytania małych elementów palcami, picia z kubeczka lub przez rurkę itd. Pamiętaj, że to również czas obserwacji i kopiowania zachowań dorosłych, dlatego warto od samego początku rozszerzania diety spożywać posiłki wspólnie z dzieckiem i dawać mu dobry przykład do naśladowania.

 


Kiedy zacząć rozszerzanie diety?

Polskie zalecenia mówią, że rozszerzać dietę dziecka można najwcześniej po ukończeniu 17 tygodnia życia (według ekspertów jest to najwcześniejszy termin, kiedy produkty inne niż mleko nie stanowią zagrożenia dla życia dziecka), ale nie później niż w 26 tygodniu życia dziecka. Jednocześnie zaznaczając, że należy dążyć do wyłącznego karmienia mlekiem przez pierwsze 6 miesięcy życia niemowlaka.

Natomiast zarówno WHO, jak i Amerykańska Akademia Pediatrii jednogłośnie mówią o tym, że organizm dziecka jest gotowy na przyjmowanie pokarmów stałych dopiero po ukończeniu 6 miesiąca życia oraz wykazywaniu oznak gotowości do rozszerzania diety.

 


Podstawowe zasady rozszerzania diety:

  • dietę rozszerzaj wtedy, kiedy zaobserwujesz u dziecka oznaki gotowości do rozszerzania diety

W skrócie: dziecko powinno samo stabilnie siedzieć, nie wypychać pokarmu/łyżeczki językiem, chwytać jedzenie do rączki i trafiać nim do ust. Powinno próbować przeżuwać pokarm i ogólnie być zainteresowane jedzeniem.

  • nie rezygnuj z mleka, na rzecz posiłku

Najpierw podaj mleko, a najwcześniej za ok. pół godziny posiłek stały. Na początku nie chodzi o zastąpienie posiłku mlecznego stałym pokarmem. Do ukończenia przez dziecko 1 roku życia, posiłki są tylko uzupełnieniem diety, podstawą jest dalej mleko mamy lub modyfikowane.

  • każdy produkt wprowadzaj stopniowo

Zapoznawaj dziecko z nowym smakiem podając tylko kilka łyżeczek i obserwuj reakcję dziecka. Jeśli nie chce jeść danego produktu, nie karm go na siłę. Niektóre dzieci potrzebują nawet kilkunastu prób, aby coś im posmakowało, więc nie poddawaj się.

  • nowe produkty wprowadzaj do diety pojedynczo i obserwuj reakcje organizmu dziecka

„Najlepszy efekt rozszerzania jadłospisu uzyskiwano, wprowadzając co najmniej 3 różne nowe warzywa w ciągu dnia. Z uwagi na możliwe – choć rzadkie – reakcje nadwrażliwości większość ekspertów zaleca jednak, aby w danym dniu wprowadzać tylko jeden nowy pokarm, co ułatwi później ocenę, czy dziecko  go toleruje” (Poradnik Żywienia Niemowląt, Krok po kroku od narodzin do pierwszych urodzin)

  • rozszerzanie diety warto zacząć od warzyw

Jeśli najpierw podasz owoce, maluch może potem niechętnie próbować mniej słodkich smaków.

  • do potraw nie dodawaj cukru i soli

Warto też sprawdzać składy gotowych produktów dla dzieci w słoiczkach, czy kaszek typowo “dziecięcych”, które często naszpikowane są cukrem pod różnymi postaciami.

  • potrawy najlepiej przyrządzaj na parze lub gotuj, niemowlętom nie należy podawać potraw smażonych

Warzywa, gotowane na parze zachowują więcej substancji odżywczych, w porównaniu do gotowania w wodzie, czy pieczenia.

  • do posiłku podawaj wodę w kubeczku lub bidonie ze słomką

W pierwszym roku życia nie należy podawać dziecku do picia soków, kompotów, czy herbatek.

  • nie musisz zaczynać od zmiksowanych na gładko papek

Warto urozmaicać konsystencję posiłków, jednak należy ją dostosować do aktualnych umiejętności dziecka. Można od razu zacząć od podawania kawałków metodą BLW. Tutaj dowiesz się, jak zrobić to bezpiecznie: BLW a zadławienie i zakrztuszenie.

  • dziecko powinno otrzymywać:

– w wieku 6-8 miesięcy 2-3 posiłki uzupełniające,

– w wieku 9-24 miesięcy 3-4 posiłki uzupełniające + 1-2 przekąski

  • dziecko podczas posiłku musi siedzieć i znajdować się pod opieką osoby dorosłej

 


Rozszerzanie diety 2019 – schemat do pobrania:


Od czego zacząć rozszerzanie diety?

Jakie produkty można od początku rozszerzania diety wprowadzić do diety niemowlaka? 

  • świeże warzywa i owoce – najlepiej ze sprawdzonego źródła, z ekologicznej uprawy, sezonowe
  • produkty zbożowe, w tym glutenowe (kasze, pieczywo, makarony, ryż, płatki zbożowe)
  • mięso i ryby 
  • jaja od razu można podawać w całości, ale nie wolno podawać surowych
  • tłuszcze – masło, orzechy (zmielone), oleje roślinne np. rzepakowy, lniany, oliwa – dodajemy do posiłków – wspomagają wchłanianie niektórych witamin
  • rośliny strączkowe – na początek w bardzo małych ilościach, gdyż mają działanie wzdymające
  • mleko krowie – można używać od samego początku do przygotowywania posiłków, np. kaszek, nie zaleca się jednak podawania mleka jako napoju przed ukończeniem 1 r.ż.
  • przetwory mleczne np. jogurty, serki, kefiry, maślanki można podawać już na początku rozszerzania diety, ważne jest, aby były naturalne, bez dodatków – zawsze sprawdzaj skład!

 


Czego nie wolno podawać niemowlakowi?

  • surowych: mięs, jaj, ryb
  • grzybów leśnych
  • miodu
  • miękkich serów dojrzewających typu: brie, camembert
  • produktów z mleka niepasteryzowanego
  • mleka koziego i owczego
  • mleka krowiego jako napoju
  • napoju ryżowego (tzw. „mleka” ryżowego)
  • cukru i soli
  • maku w dużej ilości
  • produktów twardych, mogących spowodować zadławienie np. całe orzechy, oliwki, całe winogrona
  • vegety, kostek rosołowych czy innych wzmacniaczy smaku
  • wędlin sklepowych – zawierają masę soli, cukru i konserwantów, uznane zostały przez WHO jako rakotwórcze
  • potraw wysokoprzetworzonych i smażonych

Więcej na temat produktów nieodpowiednich dla niemowląt znajdziesz w artykule: Czego nie podawać niemowlakowi?


Nowy schemat rozszerzania diety = brak konkretów?

Jak widzisz, nowy schemat rozszerzania diety w porównaniu do starych zaleceń daje rodzicowi więcej swobody odnośnie tego, co poda do jedzenia swojemu dziecku. Nie ma już tabel z informacjami w którym miesiącu można wprowadzić dany składnik diety oraz jakie ilości powinno dziecko zjadać.

Jeśli jednak potrzebujesz konkretnego planu rozszerzania diety, napisałam kompleksowy poradnik Rozszerzanie diety w 6 krokach, który pomoże Ci bez stresu wprowadzić wszystkie grupy produktów spożywczych do diety dziecka.

⇓ Poniżej możesz pobrać fragment poradnika, aby przekonać się, co znajdziesz w środku ⇓

 

Pobierz fragment

 


Źródło:

  • Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, Standardy Medyczne/Pediatria. 2014
  • Poradnik Żywienia Niemowląt, Krok po kroku od narodzin do pierwszych urodzin, Medycyna Praktyczna 2014
  • Infant and young child feeding, WHO, 2018, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding
  • NHS, Foods to avoid giving babies and young children, https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/foods-to-avoid-giving-babies-and-young-children/
  • NHS, Your baby’s first solid foods, https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/solid-foods-weaning/
  • Żywienie niemowląt i małych dzieci, Instytut Matki i Dziecka, 2014
  • Karmienie Piersią. Stanowisko PTGHiŻD Standardy medyczne Pediatria 1/2016
  • Rozszerzanie diety niemowląt, E. Ehmke vel Emczyńska-Seliga https://ncez.pl/dzieci-i-mlodziez/dzieci-0-3/rozszerzanie-diety-niemowlat

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *