czy słoiczki dla niemowląt są zdrowe

Czy słoiczki dla niemowląt są zdrowe? Najnowszy raport WHO

Gotowa żywność dla niemowląt, czyli: słoiczki, kaszki instant, desery, wszystko to reklamowane jest jako idealne posiłki dla małych dzieci. Według producentów, spełniają one liczne normy i rygorystyczne wymogi odnośnie jakości, procesu produkcji i składu. Wielkie koncerny zapewniają nas także, że ich posiłki są odpowiednio dostosowane do wieku dziecka i jego zapotrzebowania na substancje odżywcze. Wiele z nich reklamuje swoje produkty hasłem „najlepsze, co możesz dać dziecku„. Tym samym sugerując, że posiłki przygotowywane od podstaw w domu, są gorsze od tych gotowych ze sklepu. Czy na pewno słoiczki dla niemowląt są zdrowe? Czy można je w ogóle porównywać z domowym jedzeniem? Poniżej postaram się wyczerpująco odpowiedzieć na te pytania.

Jak przygotowywane są słoiczki dla niemowląt?

Surowce wybrane do produkcji słoiczków przechodzą bardzo długą drogę zanim trafią na talerz naszego dziecka. Na przykład marchew, najpierw musi być zebrana i magazynowana. Potem trafia do fabryki, gdzie przechodzi badania jakościowe, jeśli spełnia normy, następnie jest myta i obierana. Gdy producent nie wykorzystuje jej na bieżąco, wtedy jest jeszcze mrożona. Następnie rozmrażana, rozdrabniana, przygotowywana według odpowiedniej receptury i pasteryzowana. Dopiero wtedy trafia na sklepowe półki, gdzie termin jej ważności do spożycia to czasem nawet 2 lata.

Kiedy kupujemy warzywa lub owoce na targu, czy w sklepie, ich droga do naszego talerza jest zdecydowanie krótsza. Kupujemy je zazwyczaj kilka dni po zbiorze (w sezonie), myjemy, obieramy, przygotowujemy z nich posiłek i gotowe. Oczywiście, w tym przypadku, nie mamy pewności, czy kupione produkty nie zawierają zanieczyszczeń lub substancji negatywnie wpływających na nasze zdrowie.

Z drugiej strony produkty poddane długiej obróbce tracą wiele substancji odżywczych, w porównaniu do tych, które spożyjemy zaraz po przygotowaniu. Dlatego producenci gotowych dań dla niemowląt, dodają do nich syntetyczne witaminy i minerały. Niestety nie są one tak dobrze przyswajane przez organizm dziecka, jak te naturalnie występujące w świeżych produktach. 

 

Jakie normy powinny spełniać produkty dla niemowląt?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) mówi, że produkty wykorzystywane w żywieniu dzieci powinny być przede wszystkim: naturalne, mało przetworzone i wysokiej jakości. Surowce powinny pochodzić z kontrolowanych upraw lub hodowli, spełniające rygorystyczne warunki co do składu, wartości odżywczej i jakości. Nie powinny zawierać soli, cukru, czy tłuszczów nasyconych. Ważne jest też by produkty dla niemowląt zawierały jakąś wartość dodaną, były wzbogacone o np. dodatek witamin i minerałów.

Polskie normy opracowane są na podstawie wytycznych WHO oraz dyrektyw Unii Europejskiej i EFSA (Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności). Dokładne ich brzmienie znajdziemy w  ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Komercyjna żywność dla najmłodszych musi być, przede wszystkim dobrze przebadana. Zanieczyszczenia nie mogą przekraczać norm ustalonych w przepisach prawa. Badania gotowej żywności przeznaczonej dla niemowląt polegają na oznaczeniu:

  • zanieczyszczeń (m.in.: pestycydy, azotany, azotyny, metale szkodliwe dla zdrowia),
  • innych substancji o niekorzystnym wpływie na organizm człowieka (np. izomery trans kwasów tłuszczowych, akryloamidy),
  • badaniu czystości mikrobiologicznej.

Co z produktami rekomendowanymi przez znane instytucje (Instytut Matki i Dziecka, Centrum Zdrowia Dziecka itp.)?

Niektórzy producenci żywności dla dzieci i niemowląt bardzo się starają, aby zyskać nasze zaufanie. W tym celu zdobywają (opłacają) rekomendacje znanych i szanowanych instytucji np. Instytutu Matki i Dziecka, czy Centrum Zdrowia Dziecka. Słoiczki dla niemowląt, kaszki, jogurty, w każdej kategorii znajdziemy produkty z pozytywną opinią wyżej wymienionych instytucji. Czy w związku z tym powinniśmy im bezkrytycznie zaufać? I czy takie produkty są lepsze od pozostałych?

Instytut Matki i Dziecka podaje:

„Produkt z pozytywną opinią jest całkowicie bezpieczny dla dziecka pod względem konstrukcji, staranności wykonania, jakości czy użytych surowców. Jest również dostosowany do etapów rozwoju dziecka i wspiera jego harmonijny rozwój.

Jednocześnie Instytut przyznaje pozytywną ocenę m.in. :

  • Danonkom (o których pisałam tutaj),
  • parówkom Morlinki z indyka (tylko 64% mięsa, a do tego glukoza i konserwanty),
  • wędlinie dedykowanej dzieciom – Morlinki Szyneczka zawierającej konserwanty, sól i cukier,
  • Herbatnikom Petitki LU (zawierającym cukier i syrop glukozowo- fruktozowy) i wielu innym bardzo niezdrowym produktom.

To samo tyczy się rekomendacji Centrum Zdrowia Dziecka.

„Oceniamy, czy dany produkt żywnościowy nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka. Wydajemy opinie o bezpieczeństwie stosowania produktu u niemowląt i dzieci w odpowiednich grupach wiekowych, ze szczególnym uwzględnieniem jego składu i wartości odżywczych, zgodnie z wymogami prawnymi.”

Centrum Zdrowia Dziecka pozytywnie oceniło m.in.:

  • parówki Balbinki (73% mięsa, ponadto cukier i konserwanty),
  • chrupki kukurydziane Tygryski (skład jest ok, ale czy jest to wartościowa żywność dla dzieci?),
  • płatki Śniadaniowe Nestle Corn Flakes (w składzie: cukier, glukoza, cukier brązowy, syrop cukru inwertowanego, melasa cukru trzcinowego).

Jak widzicie, nie wszystkie rekomendowane produkty są odpowiednią i wartościową żywnością dla dzieci. Wśród polecanych przez wzbudzające zaufanie instytucje możemy znaleźć zarówno dobre, jak i bardzo kiepskie produkty. Dlatego znaczek rekomendacji, logo Instytutu, czy Centrum Zdrowia Dziecka na opakowaniu, nie powinien wyłączać naszej czujność – zawsze powinniśmy sprawdzać skład produktu.

WHO alarmuje – najnowszy raport o gotowej żywności dla niemowląt

Najnowszy raport Światowej Organizacji Zdrowia dotyczący komercyjnej żywności dla niemowląt i małych dzieci w Europie, nie pozostawia złudzeń, co do jakości sprzedawanych gotowych produktów dla dzieci.

Produkty dla niemowląt poniżej 6 miesiąca

We wszystkich krajach znaczna część produktów (od 28% do 60%) była sprzedawana jako odpowiednia dla niemowląt w wieku poniżej 6 miesięcy. Co jest sprzeczne z wytycznymi WHO, dotyczącymi żywienia niemowląt. Światowa Organizacja Zdrowia rekomenduje wyłączne karmienie mlekiem przez pierwsze 6 miesięcy życia dziecka.

Mniej kalorii niż w mleku matki

Ponadto, w badaniu sprawdzano też wartości odżywcze produktów, w oparciu o dane na etykietach. Wykazano, że niektóre produkty dostarczają mniej kalorii na 100 g niż mleko matki (jego kaloryczność to ok. 69 kcal/100g). Dotyczyło to słoiczków dla niemowląt zawierających zupy, dania na bazie ryb i mięsa, przecierów owocowych i warzywnych, a także jogurtów.

Dlaczego ważne jest, aby produkty dla niemowląt miały wysoką gęstość energetyczną?

Niska gęstość energetyczna może stanowić problem, ponieważ niemowlęta mają małe żołądki, więc mogą spożywać stosunkowo niewielkie ilości danego posiłku. Dlatego ważne jest, aby w małej porcji zmieścić wystarczającą ilość kalorii i składników odżywczych. Z drugiej strony zauważono, że niektóre produkty, takie jak: herbatniki, czy wafelki mają bardzo wysoką gęstość energetyczną, co zwiększa ryzyko spożycia nadmiaru kalorii.

Wysoki poziom cukrów

Jeśli chodzi o cukry – wyniki we wszystkich krajach objętych badaniem, wykazały wysoki poziom cukrów ogółem. W Austrii, Bułgarii i na Węgrzech, w około połowie lub więcej produktów dla dzieci, ponad 30% kalorii pochodziło z cukrów. Więcej niż cztery na 10 produktów zawierały 40% lub więcej kalorii z cukrów. Najczęściej stosowanym środkiem słodzącym był cukier lub skoncentrowany sok owocowy. Ponadto zauważono, że w daniach dla niemowląt i małych dzieci dominuje słodki smak, co może kształtować nieprawidłowe nawyki żywieniowe u dzieci.

Nieodpowiednia ilość tłuszczów

Tłuszcze – niemowlęta i małe dzieci potrzebują tłuszczów w swojej diecie, jednak im dziecko starsze, tym powinien być mniejszy udział tłuszczów w jego posiłkach (z 40–60% około 6 miesiąca, powinien się zmniejszyć do 30–35% całkowitego spożycia do 24 miesiąca). Jednak badanie wykazało, że całkowita zawartość tłuszczu w przebadanych produktach zamiast maleć, rośnie wraz z wiekiem dziecka.

 

 

Wyniki przeprowadzonego przez WHO badania nie pozostawiają złudzeń. Jeszcze wiele pozostaje do zmiany, jeśli chodzi o komercyjną żywność dla niemowląt i małych dzieci. Produkty oznaczone jako odpowiednie dla 4, czy 5-miesięcznych dzieci, wprowadzają rodziców w błąd, sugerując, że jest to odpowiedni wiek na rozpoczęcie rozszerzania diety. Zbyt duża ilość cukru, a wraz z nią zbyt wiele tłuszczu w produktach dla dzieci, mogą prowadzić do otyłości i chorób z nią związanych.

Zalety i wady gotowych dań dla niemowląt

Krótkie podsumowanie:

Zalety słoiczków dla niemowląt:

  • szybko się je przygotowuje – wystarczy podgrzać
  • przebadane pod kątem zanieczyszczeń, spełniające rygorystyczne normy jakościowe,
  • surowce pochodzą z kontrolowanych upraw/hodowli
  • nie zawierają substancji konserwujących i barwników

Wady dań w słoiczkach:

  • etykiety typu „od 4 miesiąca” wprowadzają rodziców w błąd, sugerując, że 4 miesięczne dziecko jest gotowe na rozszerzanie diety.
  • surowce przechodzą dłuuuuugą drogę zanim gotowy słoiczek trafi na sklepową półkę (mycie, obieranie, mrożenie, rozmrażanie, przygotowywanie według receptury, pasteryzowanie, a potem jeszcze 2-letni termin ważności)
  • po takiej długiej obróbce, produkty tracą większość naturalnych witamin
  • niektóre gotowe dania w słoiczkach mają dodaną sól
  • niektóre słoiczki mają w składzie cukier lub dosładzane są sokiem z winogron lub jabłek
  • jeśli ktoś próbował gotowych dań dla niemowląt, to wie, że większość słoiczków niewiele różni się między sobą smakiem

Jak świadomie wybierać słoiczki dla niemowląt?

Jeśli zdecydowałaś się karmić dziecko gotowymi daniami dla niemowląt, pamiętaj o kilku najważniejszych zasadach:

  • zacznij rozszerzać dietę, wtedy kiedy dziecko jest na to gotowe – nie sugeruj się cyfrą na opakowaniu (od 4, 5, 6…. miesiąca)
  • zawsze sprawdzaj na etykiecie skład kupowanych produktów
  • w składzie unikaj: soli, cukru, soków owocowych, zbędnych wypełniaczy typu: skrobia, mąka, ryż
  • kupuj dania o różnej konsystencji (nie tylko gładkie przeciery), aby dziecko nauczyło się jeść różnej wielkości kawałki

Czy słoiczki dla niemowląt są zdrowe?

To pytanie, które pojawia się najczęściej, kiedy zaczynamy myśleć o rozszerzaniu diety naszego dziecka. Wiele z nas zastanawia się, czy lepiej wybrać gotowe słoiczki, czy samemu przygotowywać posiłki dla dziecka. Myślę, że każdy sam powinien zadecydować, czy woli podawać gotowe produkty i wierzyć producentowi na słowo, jeśli chodzi o jakość składników użytych do produkcji, czy raczej skłania się ku samodzielnie przygotowanym domowym posiłkom z produktów, do których ma dostęp.


Źródło:

  • Commercial foods for infants and young children in the WHO European Region A study of the availability, composition and marketing of baby foods in four European countries, World Health Organization, 2019, http://www.euro.who.int/en/health-topics/disease-prevention/nutrition/publications/2019/commercial-foods-for-infants-and-young-children-in-the-who-european-region-2019
  • Żywność dla niemowląt i dzieci – kryteria oceny, Halina Weker, Zakład Żywienia, Instytut Matki i Dziecka, https://biotechnologia.pl/kosmetologia/zywnosc-dla-niemowlat-i-dzieci-kryteria-oceny,10050

 

rozszerzanie diety krok po kroku

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *