Schemat rozszerzania diety

Schemat rozszerzania diety w praktyce

Właściwe żywienie dziecka w pierwszych latach jego życia jest ogromnie ważne i ma znaczący wpływ na jego zdrowie w przyszłości. Dlatego ważne jest, aby każdy rodzic miał dostęp do aktualnej wiedzy na temat żywienia niemowląt i wprowadzania pokarmów stałych do diety dziecka. Aby ułatwić zadanie rodzicom i specjalistom powstał schemat rozszerzania diety, oparty o zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci z 2021 roku.

Aktualny schemat rozszerzania diety

Aktualny schemat rozszerzania diety znajdziemy w Zasadach żywienie zdrowych niemowląt, wydanych przez Polskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci w 2021 roku. Jednak sam schemat, bez przeczytania i zrozumienia zaleceń żywieniowych może nie być do końca zrozumiały, zwłaszcza jeśli nie posiadamy szerszej wiedzy o żywieniu dzieci w 1 roku życia. Dlatego dzisiaj postanowiłam pokazać informacje w nim zawarte, w trochę lżejszej formie.

 

Schemat rozszerzania diety niemowlaka

Najważniejsze założenia schematu rozszerzania diety

Najlepsze dla dziecka jest wyłączne karmienie piersią przez pierwszych 6 miesięcy

Celem, do którego należy dążyć, jest wyłączne karmienie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia. Także częściowe lub krótsze karmienie piersią jest korzystne dla dziecka. Karmienie piersią powinno być kontynuowane tak długo, jak będzie tego chciała mama i dziecko. Jeśli z jakiegoś powodu mama nie może karmić piersią, należy niemowlakowi podawać mleko modyfikowane początkowe.

Kiedy zacząć rozszerzanie diety?

Ze względu na to, że samo mleko po 6 miesiącu nie zaspokaja już wszystkich potrzeb żywieniowych dziecka, konieczne jest w tym momencie wprowadzenie dodatkowych pokarmów oprócz mleka mamy, czy mleka modyfikowanego.

Aktualne zalecenia mówią, że nie ma jednego właściwego wieku, w którym każde niemowlę będzie gotowe na ten etap — wszystko zależy od cech i rozwoju osobniczego dziecka.

Bezpieczny przedział wiekowy na rozpoczęcie rozszerzania diety to między początkiem 5. m.ż. (17 t.ż.) i nie później niż na początku 7 m.ż. (w 26. t.ż.) o ile dziecko wykazuje gotowość do spożywania posiłków. Jednak tak jak pisałam wyżej, należy dążyć do wyłącznego karmienia piersią przez pierwszych 6 miesięcy — to dla dziecka jest najlepsze.

Skąd wiedzieć, że dziecko jest już gotowe na rozszerzanie diety?

Dziecko gotowe na rozszerzanie diety:

  • siedzi z podparciem trzymając stabilnie głowę. Posadzone w krzesełku lub na kolanach rodzica nie przechyla się na boki, w przód i w tył
  • nie wypycha językiem łyżeczki i pokarmów stałych
  • samodzielnie chwyta jedzenie rączką i celnie trafia nim do buzi
  • próbuje żuć pokarm, nie wypluwa/wypycha go od razu po włożeniu do ust
  • jest zainteresowane jedzeniem, sięga po nie, dotyka go

Więcej o tym, jak wygląda gotowość do próbowania posiłków innych niż mleko, możesz przeczytać w artykule: Oznaki gotowości do rozszerzania diety

 

Aktualny schemat rozszerzania diety

Nie ma ustalonej kolejności wprowadzania produktów do diety dziecka

To rodzic decyduje o tym, od czego zacznie rozszerzanie diety maluszka. Zazwyczaj na początek podaje się lokalne, sezonowe warzywa w formie purée (tradycyjne rozszerzanie diety) lub miękkich kawałków (BLW). Ja w swoim planie Rozszerzanie diety w 6 krokach proponuję, aby zacząć właśnie od warzyw, a następnie włączyć owoce. Po takim początku można kolejno dodawać do posiłków dziecka inne grupy produktów np. mięso, jajo, ryby, kasze. Dokładną rozpiskę na pierwszy miesiąc znajdziesz w moim Jadłospisie na pierwsze 30 dni rozszerzania diety.

Nie kontrolujemy, nie odmierzamy i nie ważymy ile dziecko zjadło

Najważniejsza zasada żywienia dzieci mówi, że: Rodzic decyduje o tym kiedy i co zaproponuje dziecku do jedzenia, ale to dziecko decyduje ile zje i czy w ogóle zje posiłek. Dzieci tak jak dorośli miewają różny apetyt. Nie trzeba się martwić, że maluch jednego dnia zjadł miseczkę zupy, a drugiego tylko 2 łyżeczki. Należy zaufać dziecku, że ono najlepiej wie, czy jest głodne i ile chce zjeść.

Dalej podajemy mleko mamy lub mleko modyfikowane na żądanie

Zaczynając rozszerzanie diety, mleko podajemy tak samo jak dotychczas. Posiłki stałe są tylko uzupełnieniem diety. Wplatamy je między karmienia mlekiem. Najlepiej podawać je w odstępie 30-60 min po karmienie piersią/mlekiem modyfikowanym.

Niemowlę na początku rozszerzania diety nie rozumie jeszcze, że posiłek stały służy najedzeniu się, tak jak mleko. Poza tym maluszek na początkowym etapie może zjadać tylko niewielkie ilości pokarmów, dlatego nie rezygnujemy z mleka i nie zastępujemy karmienia mlekiem posiłkiem stałym.

 

Kalendarz wprowadzania pokarmów do diety niemowlaka

Kalendarz wprowadzania pokarmów do diety niemowlaka

Nie istnieje kalendarz wprowadzania poszczególnych pokarmów do diety niemowlaka. Niech Cię nie zmylą nieaktualne już rozpiski, które można jeszcze znaleźć w internecie, mówiące, że marchewka po 4 miesiącu, a śliwka dopiero po 8. Wiele lat temu uważano, że taka kolejność jest odpowiednia. Obecnie badania pokazują, że kolejność wprowadzania pokarmów nie ma takiego znaczenia. Większość produktów, które Ty jesz, możesz podać także niemowlakowi (oczywiście w odpowiedniej formie). Istnieje tylko krótka lista produktów zakazanych, których nie wolno podawać niemowlętom. Znajdziesz ją tutaj: Czego nie podawać niemowlakowi?

Schemat rozszerzania diety w praktyce

Zachęcam Cię do pobrania schematu rozszerzania diety w nieco uproszczonej wersji. Stworzyłam go, aby choć trochę ułatwić rodzicom wejście w ten nowy etap życia maluszka. Żywienie niemowlaka to nie lada wyzwanie. Dlatego tworzę tego typu bezpłatne materiały wspierające rodziców na tej trudnej, ale i bardzo ciekawej drodze, jaką jest rozszerzanie diety niemowlaka. 🙂

Schemat rozszerzania diety

schemat rozszerzania diety

 

 

Jeśli masz jeszcze jakieś pytania o rozszerzanie diety, napisz w komentarzu, a ja na pewno odpowiem 🙂

 


Źródło:

  • Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, Standardy Medyczne/Pediatria. 2021
  • Żywienie niemowląt i małych dzieci, Instytut Matki i Dziecka, 2014
  • Karmienie Piersią. Stanowisko PTGHiŻD Standardy medyczne Pediatria 1/2016
  • WHO, Infant and young child feeding, 2018, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding
  • NHS, Foods to avoid giving babies and young children, https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/foods-to-avoid-giving-babies-and-young-children/
  • NHS, Your baby’s first solid foods, https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/solid-foods-weaning/
  • UNICEF Feeding your baby: 6–12 months, https://www.unicef.org/parenting/food-nutrition/feeding-your-baby-6-12-months?fbclid=IwAR224wCMLjWJ9veQnuIeP7JKi_lXI24Us20H94VI8sEcpGEefrCA_koBFJY
  • APP, Infant Food and Feeding, https://www.aap.org/en-us/advocacy-and-policy/aap-health-initiatives/HALF-Implementation-Guide/Age-Specific-Content/Pages/Infant-Food-and-Feeding.aspx?fbclid=IwAR2Btc4PmXgagbUwbwsH5-cui6f3kWMN0Dm37-2JEFRnPMayW48jfoTHc-M

 

 

12 komentarzy dla “Schemat rozszerzania diety w praktyce”

    1. Po 6 miesiącu. Na początek proponuję podać w bardzo małej ilości, żeby sprawdzić, jak dziecko reaguje. Jeśli jest ok, nie ma alergii, to można podawać wedle uznania 🙂

    2. Czyli nie ma określonej ilości ml czy gr ile powinno zjeść np 7-8msc niemowlę na porcje? Np słoiczek gerbera ma 125gr lub większy 190gr, więc czy niemowlę powinno zjeść taki słoik cały? Oczywiście biorąc pod uwagę że ma dobry humor i apetyt.

  1. Czy jeżeli dziecko ma alergię po mleku mamy, która zje orzechy to oznacza, że będzie też miało alergię jak samo zje orzechy? To samo dotyczy np. jajek, mleka krowiego, nawet jako dodatek do dań typu naleśniki itp?

    1. Tak, alergeny przenikają do mleka matki. Jeżeli po zjedzeniu przez Ciebie tych produktów, u dziecka występuje reakcja alergiczna, po bezpośrednim podaniu również wystąpi. Jeśli zaobserwowałaś, że Twoje dziecko ma uczulenie na te wszystkie składniki, to proponuję skonsultować się z alergologiem.

  2. Dzień dobry, czy mój maluszek je wystarczająco mleka i produktów stałych? Rano (7) na śniadanie dostaje kaszke ok.100ml, koło 9 zjada połowe musu owocowego, 11 – dostaje mleko w butelce ok.120ml, koło 13 je obiadek ze słoiczka ok 90g, koło 16 dostaje mleko ok 130ml i wieczorem na kolacje wypija ok 180 ml mleka + ok 23 jeszcze wypija 120 ml mleka i śpi do rana. Jak zachęcić dziecko do picia wody po posiłkach (są dni że w ciągu dnia nic sie wody nie napije a sa dni po pokarmach stałych parę łyków wypije)?

  3. Wykupiła Pani e-booki i szłam zgodnie z 30dniowym rd wg rozpiski. Na poczatku sie nie przejmowałam,ze corka zjadła tylko 1/5lyżeczki.Niestety obecnie 7 miesięczne dziecko nie zjada prawie nic… Jak uda mi się 1lyżeczkę przemycić to jest dobry dzień:( co robić? Zaciskq buzie i schyla głowę zeby jej czasami nie dać nic:(

    1. Jeśli bardzo Cię to martwi i trwa już dłuższy czas, to warto zrobić badania w kierunku anemii (częsty objaw to właśnie brak apetytu). Można też skonsultować się z neurologopedą, który zbada, czy z buzią dziecka jest wszystko w porządku.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *